24 Haziran seçimleri yaklaşıp, partiler seçim programlarını ortaya koyarken, engelliler de beklentilerini seslendirmeye başladılar. Bunlardan biri de Hamamönü’deki Gökyay Satranç Müzesi’nde, “Senegal’de Hayat” fotoğraf sergisinde konuştuğumuz şair, fotoğraf sanatçısı Elif Gamze Bozo. “Kendime Engel Olamıyorum” projesi kapsamında sanatsal çalışmalarını sürdüren Elif Gamze Bozo, “Engelliler lütuf beklemiyor, sosyal devletin yapması gerekenlerin yapılmasını istiyor” dedi.

Altan Burgucu

Türkiye’de nüfusun yüzde 6.9’unu oluşturan engellilerden biri Elif Gamze Bozo. Ama O “Kendime Engel Olamıyorum” şiarı doğrultusunda hep üreten, ürettiklerini toplumla paylaşan bir sanatçı. Afrika’nın ülkesi Senegal’e yaptığı yolculuğun unutulmaz anılarını “Kendime Engel Olamıyorum-Senegal’de Yaşam”  adlı fotoğraf sergisi ile sanatseverlere sunan Elif Gamze Bozo, ‘engel’ine rağmen dur-durak bilmiyor. Bozo’nun Hamamönü’deki Gökyay Satranç Müzesi’nde açılan 25 Mayıs’a kadar açık kalacak sergisinde, hem fotoğraflarını, üretimlerini, hem de yaklaşan seçimden beklentilerini konuştuk.

‘SENEGALDE HAYATI BENİM GÖZÜMDEN GÖRÜN’

Otuzlu yaşlarda, cam kemik hastası, tekerlekli sandalyeye bağımlı bir engelli olmasına rağmen, fiziki hiçbir engeli tanımayarak, sanatsal üretimlerini sürdüren Elif Gamze Bozo’nun hayatı fotoğraf çekmek ve yazı yazmak üzerine kurulu. Bozo, “Savaşın, barışın ve tarihi sürecin yaşantılar üzerindeki izlerini, Senegal’deki hayatı bir de benim gözümle görmelisiniz” diyerek Başkentlileri sergisine davet etti.

Engelsiz Sanat Derneği’nin engellileri toplum yaşamına katmak ve toplumun engelli algısını değiştirmek için başlattığı “Yorgan Altında Kimse Kalmasın” hareketinin ön yargıları kıran, sıra dışı ve fark yaratan rol modellerinden biri Elif Gamze Bozo.

Senegal’i fotoğraflamak üzere Ankara’dan 7 bin 751 kilometre uzaklıktaki Afrika’ya, hayallerinin peşinden gitti. Sergi de Elif’in hayalinin projeye dönüşmüş hali.

‘KİMSE ONA ENGEL OLAMADI!’

Uzun uğraşlar sonucunda Elif yine tüm engelleri aşarak hayaline koştu, kimse ona engel olamadı, kendi de dahil. Senegal’de tekerlekli sandalyesiyle insanları fotoğraflayan Elif’in gücü hayallerinde, cesaretinde ve coşkusunda gizli… Kaçımız onca yol yapıp, Afrika’da fotoğraf turuna çıkabiliriz ki? Senegal’in renkli ve ötekileştirilmiş dünyası arasındaki yansımalara Elif’in gözünden bakarak sıra dışı bir fotoğraf çalışmasına tanıklık edeceksiniz, sergiyi gezdiğinizde.

Türkiye’de engelli nüfusun yüzde 6.9 olduğuna dikkat çeken Elif, rakamın azımsanamayacak kadar büyük olduğunun altını çizdi.

‘ENGELLİLER SADECE GEÇİŞTİRİLİYOR’

Engellilerin seçimlerde rolüne işaret eden Elif, “Öncelikle kendi haklarına, kendi oylarına sahip çıkmaları gerek. Umarım sonuç hepimiz için güzel olur. Ama ben çok da umutla bakamıyorum maalesef” dedi.

Engelliler ve kadın konusunda algı karmaşası olduğunu da belirten Elif, “Engelliler üretiyor ama ürettiklerine saygı gösterilmiyor, toplumda varlıkları hissettirilmiyor halen. Sadece geçiştiriliyor” eleştirisini getirdi.

Elif; “Ben sergimde Afrika’yı, Senegal ‘i anlatıyorum ama bunu yeteri kadar ne kadar anlayabiliyorlar. Türkiye’de yüzde 1 okuyan engelli var. Ben eğitim hakkımı alamıyorsam, sağlık hakkımı alamıyorsam, erişebilirlik yasasından faydalanamıyorsam burada biraz düşünmek gerekiyor.

‘ENGELLİLER OYLARINA SAHİP ÇIKSIN’

Bu arada, engellilerin kendi oylarına, kendilerine sahip çıkması gerekiyor. Engelliler için yapılan çalışmalara bakmalarını, kime, nasıl oy vereceklerini  bir kez daha düşünmeleri gerekiyor. Sosyal devletin var olduğunu hissettiğimiz  gün,engellerin kalktığını göreceğiz. Biz o zaman daha özgür, daha rahat hayat süreceğiz” diye konuştu.

“Engellilerin lütuf beklemediğini, yapılan çalışmaların da lütuf değil, sosyal devletin yapması gereken çalışmalar olması gerektiğini” belirten Elif, “Ama buna lütuf gibi bakılırsa doğru olmaz” görüşünde.

Engelli arkadaşlarına her zaman, “Hakkınız olana sahip çıkın ve hiç kimseye bu konuda boyun eğmeyin” dediğini aktaran Elif, “Eğer ben Türkiye’de rahat erişebilirlik sağlayamıyorsam, Ankara’da bir yerden bir yere gidemiyorsam burada sosyal devletin varlığını ne kadar hissederim. Benim hala Türkiye’de ulaşım sorunum var” görüşünü ifade etti.

‘NE VAAT EDİYOR, NE YAPIYORLAR’

Elif Gamze Bozo ayrıca partilerin engellilere ne vaat ettiğine, ne yaptığına bakmak gerektiğini de belirterek şunları söyledi: “Partilerin ne kadar çalıştığına bakmak gerekiyor, bana ne veriyor, bana ne vaat ediyor, vaat ettikten sonra neler yapılabilir, seçim kampanyalarında engellilere ne kadar  yer veriliyor, ne kadar vekil çıkarabiliyor.”

Sürekli üretmekten, geriye bir şeyler bırakmaktan söz eden Elif Gamze Bozo sözlerini şöyle bitirdi: “Ben dünyaya bir şeyler bırakmak istiyorum. Üretmeye, ürettiklerimi paylaşmaya çalışıyorum. Örneğin; Aşık Veysel‘in görme engelli olduğunu değil, Aşk Veysel’in edebi yönünü konuşuyor herkes. Neden? Çünkü engelli oluşu değil ki insanları ilgilendiren, onun ürettikleri. O yüzden dünya çapında bilinen büyük halk ozanı.”