OHAL koşullarında seçimin galibi Erdoğan. 26 milyonu aşkın seçmen, yeni rejimin ilk Cumhurbaşkanı için “Erdoğan” dedi. Erdoğan ise ilk turda seçilmesine rağmen, partisinin oy kaybı nedeniyle buruktu.

Sultan Özer

Türkiye, Olağanüstü Hal (OHAL) koşullarında, partili cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerini geride bıraktı. Cumhurbaşkanlığı seçimlerini Recep Tayyip Erdoğan kazanırken; Cumhur İttifakı’nın büyük ortağı, Ak Parti önceki seçimlere göre oy kaybederek; yüzde 42.5 oy aldı.  “Barajın altında kalacağı” için ittifakta yer aldığı ifade edilen MHP ise beklentileri aşarak yüzde 11.1 oy aldı. İttifakın parlamentoda sandalye sayısı ise kesin olmayan sonuçlara göre 343 oldu.

TARİHİ SEÇİM

Türkiye dün tarihi bir seçim için sandık başındaydı. Muhalefetin “adaletsiz, eşitsiz” dediği seçim sürecinin ardından, sandıklar açılıp, ilk sonuçlar gelmeye başlayınca ilk tepkiler Anadolu Ajansı’na (AA) yöneldi.

Medya yüzde 90’lar oranında iktidarın ya da iktidara yakın olunca, sonuçları öğrenmek isteyenler de AA’ya mahkum kaldı. Partiler, merkezlerinde kurdukları kriz masalarında seçim sonuçlarını kendi sandık görevlilerinden gelen sonuçlar ve YSK’nın sonuçlarıyla kıyaslayınca; AA’nın açıkladığı rakamlara tepki ve öfkeler yükseldi.

CHP YÖNETİMİNE TEPKİLER

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun da parti merkezinden izlediği sandık sonuçlarına ilk andan itibaren tepkiler yükselmeye başladı. “AA’nın manipüle ettiği, moral bozukluğu yaratıp, görevlilerin sandıkları terk etmesini sağlamayı hedeflediği” yönünde açıklamalar arka arkaya geldi. “AA’nın rakamlarına bakmayın, Cumhurbaşkanlığı seçimi ikinci tura kaldı” diyen CHP Sözcüsü Bülent Tezcan, bu iddiasını güçlendirecek veriler de veremedi.  Kurdukları Seçim Koordinasyon Merkezi’nde 150 kişilik ekibe rağmen, kendi rakamlarını açıklayamayan CHP’de, ileri saatlerde partililerden tepkiler yükseldi, zaman zaman gerginlikler yaşandı,  parti yöneticileri istifaya çağrıldı.

CHP’DE HÜSRAN, AK PARTİ’DE BAYRAM

Genel Merkez binaları CHP binasına yakın olan AK Partililer, Erdoğan’ın kazandığının netleşmesiyle Eskişehir yolunu da doldurdular. Parti ve Türk bayrakları ile kornalar çalarak özellikle CHP’nin önünden geçen Ak Partililer, CHP’lilere sloganlarla da sataştılar. İlerleyen saatlerde ise parti merkezlerinin çevresini dolduran partililer, yüzde 52.54 oyla yeni rejimin ilk cumhurbaşkanı olan Erdoğan’ı karşıladılar.

ERDOĞAN DA BURUKTU

Her seçim sonrası ünlü “balkon konuşması”nı yapan Erdoğan yine partisinin balkonundan seçmenlere, kamuoyuna seslendi. Ancak, partililerin coşkulu alkışlarına, sevinç gösterilerine karşın Erdoğan coşkulu değildi. Partisinin oy kaybını ima ederek, sandıktan çıkan mesajı aldıklarını söyleyen Erdoğan, söyleminin aksine kapsayıcı olmayan konuşmasıyla yine  “Tek millet, tek bayrak, tek vatan, tek devlet” vurgusu yaptı.

BASKI, EŞİTSİZ KOŞULLAR, MEDYA AMBARGOSU

İktidarın, barajın altında bırakmak için büyük baskı uyguladığı HDP ise barajı yüzde 11.6 oy ile aşarak, parlamentonun 3. partisi oldu. Parti merkezinde sonuçları izleyen partililer, barajın aşıldığına ilişkin rakamlar netleşince, halaylar çekip, zılgıtlarla  bunu kutladılar. Ancak parti yönetiminde buruk bir sevinç vardı.

7 Haziran ve 1 Kasım seçimlerinde de barajı aşmışlardı, ancak eş genel başkanları dahil birçok milletvekili cezaevine konulmuş, birçoğunun da vekillikleri düşürülmüştü. Yüzde 11.69 oy almış, 68 milletvekili çıkarmışlardı ama, AK Parti’nin ve Erdoğan’ın kazanmış olması HDP açısından baskı ve tehditlerin süreceği anlamına geliyordu. O nedenledir ki, sonuçları parti merkezinden takip edip, geç saatlerde açıklama yapan Eş Başkanlar Pervin Buldan ve Sezai Temelli buruktu. Üstelik Ankara Keçiören ilçesinde olduğu gibi birçok il ve ilçede partililere ve binalarına yönelik saldırı da vardı. “Tüm eşitsiz koşullar, baskılar, medya ambargosu ve saldırılara rağmen HDP’nin barajı aştığını” teyit eden Buldan, HDP’ye oy verenlerin aynı zamanda güçlü bir parlamenter rejime, güçlü bir yerel demokrasiye, yargının tarafsızlığına, OHAL’siz bir ülke yaşamına açık ve net bir destek verdiğini söyledi.

İNCE’DEN SEÇİM DEĞERLENDİRMESİ

Son mitinglerine görülmemiş bir katılım sağlayan ve ikinci turda Erdoğan’la yarışacağına kesin gözüyle bakılan CHP’nin adayı Muharrem İnce ise yüzde 30.6 oyda kaldı. Bütün bir gece suskun kalan İnce’den sonuçlara ilişkin ilk değerlendirme ise ertesi gün öğlen saatlerinde geldi.

CUMHURIYET HALK PARTISI CUMHURBASKANI ADAYI MUHARREM INCE GENEL MERKEZDE BASIN TOPLANTISI DUZENLEDI FOTOGRAF: ZIYA KOSEOGLU/CHP GENEL MERKEZI

Partisinde basın toplantısı düzenleyen İnce, seçimlerin eşitsiz ve adaletsiz koşullarda yapıldığını, gelen sonuç ile de artık Türkiye’nin demokratik değerlerle bağını kopardığını söyledi. “Tam anlamıyla bir tek adam rejimine geçilmiştir. Geleceğimize dair büyük endişe ve kaygılarımız devam edecektir. Bu şekilde Türkiye yaşamını sürdüremez” diyen İnce, CHP’nin oy oranının önceki seçime göre düşmesine, bu durumda yeniden başkan adayı olup olmayacağına yönelik soruları yanıtsız bıraktı. Partililerin, parti yönetimine tepkilerine ilişkin değerlendirme yapmaktan da kaçınan İnce, gazetecilerin bu yöndedik ısrarlı sorularını hep yanıtsız bıraktı.

8 PARTİLİ PARLAMENTO

AK Parti yüzde 42.5 oy oranı ile 290 milletvekili; Cumhur İttifakı’nın diğer partisi MHP ise 11.1 oy oranı ile 49 milletvekili çıkardı.  İkilinin sandalye sayısının 339 olması, “AK Parti’nin bundan sonra MHP’nin desteğine daha fazla ihtiyaç duyacağı, dolayısıyla da MHP’nin desteğini kaybetmemek için daha fazla milliyetçi söyleme ve uygulamaya imza atacağı” değerlendirmelerini de beraberinde getiriyor. Cumhur İttifakı’nın diğer partileri Demokrat Parti ile Büyük Birlik Partisi de parlamentoya giren partiler oldular.

CHP yüzde 22.7 oy oranı ile 146 milletvekili çıkardı. Ancak CHP listelerinde Saadet Partisi adayları da yer aldığı için, sandalye sayısı azalacak. CHP ile oluşturduğu Millet İttifakı ile baraj sorunu kalmayan İYİ Parti yüzde 9.97 oy oranı ile 47 milletvekili çıkararak, parlamento grup kuran beşinci parti oldu.

Parlamentonun 3. partisi konumunda olan ve seçimlere tek giren HDP ise yüzde 11.69 oy oranı ile 68 milletvekili kazandı. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile “rafa kaldırıldığı” eleştirileri yapılan parlamento, grup kuran 5 parti, üç de ittifaklardan giren partilerle 8 partili olarak, oldukça renklendi.