İGAM Başkanı Metin Çorabatır’a göre halen Türkiye’de yaşayan 3,5 milyon Suriyeli’nin şu anda dönüşü de herhangi bir ülkeye gidişi de imkansız. Çorabatır “birlikte entegrasyonu öğrenmeliyiz” diyor.

Prof. Dr. Murat Erdoğan’a göre de Türkiye’de okul çağındaki çocuk sayısı 1 milyon 70 bin. Finlandiya’daki okul çağı çocuk sayısını 500 bin olarak ifade eden Erdoğan, “Türkiye’de bunun iki katı Suriyeli çocuk var ve yüzde 50’si okul yüzü görmemiş.”

Altan Bungucu

İltica ve Göç Araştırmaları Merkezi (İGAM) ile Gazeteciler Cemiyeti işbirliği ve Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu’nun desteğiyle Bolu’da üç günlük, Mülteci Hakları İçin Sivil ve Toplum İş Birliği” toplantısında yapılan konuşmalarda, Türkiye’deki Suriyeliler gerçeği bir kez daha gözler önüne serildi. Bir yandan geriye dönüşleri ve üçüncü bir ülkeye gidişleri imkansız olan Suriyelilerle “entegrasyon” önerisi getirilirken, bir yandan da sayıları 1 milyon 70 bin olan Suriyeli okul çağındaki çocukların yüzde 50’sinin okul yüzü görmediği gerçeği dile getirildi. 2018 yılında 140 bin dolayında Suriyeli bebeğin doğması beklentisi de dile getirilen toplantıda, Türkiye’de Suriyeli gerçeği bir kez daha masaya yatırıldı.

ENTEGRASYONU ÖĞRENMELİYİZ’

İGAM Başkanı Metin Çorabatır, “Mültecilik geçicibir niteliktir. Bu insanlara önce mülteci hakkı verilmeli. Bu insanlar hayatları boyunca mülteci olarak yaşamak zorunda bırakılmamalı” önerisini getirdiği Suriyelilerin bugün sayılarının en az 3,5 milyon olduğunu ifade etti.

Metin Çorabatır
Metin Çorabatır

Onlar için şu anda bir dönüş söz konusu değil. 3. ülkeye yerleştirilmeleri de çok “ diyen Çorabatır, “Birlikte entegrasyonun ne olduğunu öğrenmeliyiz” önerisini getirdi.

140 BİN BEBEĞİN DOĞMASI BEKLENİYOR’

Prof. Dr. Murat Erdoğan ise kamplarda mülteci nüfusunun 150 bine düştüğünü belirti. Türkiye’deki mültecilerin sayısının 4 milyonu aştığını kaydeden Erdoğan, “Biz Türkiye’deki Suriyelilerle bir arada yaşayacağız, huzur içinde nasıl yaşayacağız?” sorusuna yanıt aradı. Suriye konusunun 50- 100 sene Türkiye’nin gündeminde olacağını belirten Erdoğan, “ Suriye’den 6 buçuk milyon insan kaçtı. Bunların yüzde 15’i Avrupa ve Amerika’ya giderken geri kalanlar komşu ülkelere gitti.

Ülkemizde 2017’de doğan Suriyeli bebek sayısı 110 bin iken 2018’de beklenen rakam 140 bin” ifadelerini kullandı.

HAK VE BİREY TEMELLİ YAKLAŞIM OLMALI

Suriye’den ilk gelenlerin kamplara alındığını, ancak sonra bu kişilerin Türkiye’nin her yerine dağıldığını belirten Erdoğan, “Şu anda aile başına 10 bin TL verilip bu kişilerin belirli şehirler dışındaki yerlere girmeleri isteniyor. Birçoğu ise kamplardan çıkmak istemiyor.

Kampların kapatılması konusu 2 senedir konuşuluyor. Türkiye’deki Suriyelilerin 3 buçuk milyonu kendi isteklerine göre farklı şehirlere gittiler. Avrupa Birliği bir mülteci için yılda 375 EURO veriyor” dedi. Gözlerinin hep Şam’da olduğu, mültecilere bakmadıkları özeleştirisi yapan Erdoğan, “Uyum için, devlet stratejik kararlar almalı. Hak ve birey temelli yaklaşım zorlanmalı. Mülteciler sürece dahil edilmeli” önerilerini getirdi.

OKUL ÇAĞINDA 1 MİLYON 70 BİN ÇOCUK VAR’

Prof. Dr. Murat Erdoğan

Prof. Dr. Murat Erdoğan, 20-24 yaş aralığında Türkiye’deki Suriyeli mültecilerde demografik dağılımın, “100 Suriyeli kadına 134 Suriyeli erkeğin karşılık geldiğini” belirterek, “Dengesiz bir durum. Okul çağı çocuk sayısı 1 milyon 70 bin. Finlandiya’daki okul çağı çocuk sayısı 500 bin. Bunun iki katı bizde Suriyeli çocuk var. 0-4 yaş arası çocuk sayısı 552 bin” dedi. Suriyelilerin eğitim durumlarının da vahimliğine dikkat çeken Erdoğan, “Türkiye gelen bütün Suriyelilere eğitim durumları sorulduğunda verilen yanıtlardan bir tablo hazırlandı. Bu tabloya göre, ‘Yüzde 33’ü okur yazar değilim’ diyor.

Yüzde 13’ü okur yazarım ama okul görmedim’ diyor, toplamda yüzde 50 civarında okul görmemiş Suriyeli var Türkiye’de. Neden böyle? Bu biraz Türkiye’nin bahtsızlığı. Kuzey Suriye’nin geleneksel yapısı, muhafazakar yapısı, yoksulluğu gibi nedenlerle eğitim düzeyi düşük. Bu nüfus çoğunlukla bize geldi” dedi.

Lübnan’daki, Ürdün’deki okur yazar olmayan Suriyelilerin oranının yüzde 10’larda oysa Türkiye’de yüzde 33 olduğunu kaydeden Erdoğan, “Biz ileride bu kitleyle bir arada yaşayacağız ve bu tablo her zaman karşımıza çıkacak. Eğitim düzeylerine ilişkin bu son veri 2015’te hazırlandı.

Suriyelilerle ilgili veri güncelleme çalışması. Biraz daha devam edecek gibi görünüyor” bilgisini verdi.