Meclis İnsan Hakları İnceleme Komisyonu’na 8 aylık dönemde bin 806 başvuru yapıldı. En çok başvuru hak ihlalleriyle gündemden düşmeyen cezaevlerinden geldi. Bu dönemde tutuklu ve hükümlülerin haklarıyla ilgili komisyona 831 başvuru yapıldı. Komisyonun HDP’li üyesi Ömer Faruk Gergerlioğlu, komisyonun siyasi saiklerle hareket etmesinden dolayı görevini yerine getiremediğini kaydetti.

Hayri Demir

Meclis İnsan Hakları Komisyonu’na sadece 8 aylık dönemde bin 806 başvuru yapıldı. Meclis Başkanvekili Mustafa Şentop’un Halkların Demokratik Partisi (HDP) Kocaeli Milletvkeili Ömer Faruk Gergerlioğlu’nun soru önergesine verdiği yanıttaki rakamlara göre; başvurular arasında en yoğun şikayet cezaevlerinden geldi. Temmuz 2018’den bu güne komisyona cezaevleriyle ilgili 831 başvuru yapıldı.

ADİL YARGILANMA HAKKI İKİNCİ SIRADA

Cezaevlerine dair başvurulardan sonra en yoğun başvuru yargılanma hakkına ilişkin yapıldı. Yargıya ilişkin şikayetler ve sorunlar konusunda adil yargılanma hakkı kapsamında yapılan başvuru sayısı 161.  Sağlık ve hasta hakkı amacıyla da 110 başvuru yapıldıç

Komisyona yapılan başvurulardan 85’i incelenemez bulunurken, 67 başvuru da çeşitli sebeplerle hakkında işlem tesisine gerek görülmeyerek işleme alınmadı. Başvuruların bin 399’u dışarıdan yapılırken, 407 başvuru da milletvekilllerinden komisyon gündemine geldi.

SAVCILIKLARA SUÇ DUYURUSUNDA BULUNULMADI

Komisyon gündemine bu kadar yoğun başvuru yapılmasına rağmen soru önergesine verilen yanıtta bu dönemde savcılıklara re’sen herhangi bir suç duyurusunun da yapılmadığının belirtilmesi dikkat çekti.

Bu arada yoğun başvuruların yapıldığı cezaevlerine ilişkin Hükümlü ve Tutuklu Hakları Komisyonu’nun 17 Ocak 2019 tarihi itibariyle yerinde inceleme yapmaya başladığı kaydedildi.

‘KOMİSYON GÖREVİNİ YERİNE GETİRMİYOR’

Aynı zamanda komisyon üyesi HDP’li Ömer Faruk Gergerlioğlu konuya dair Halagazeteciyiz.net’e yaptığı değerlendirmelerde, bunca yoğun başvuruya rağmen komisyonun görevini yerine getirmediği tespitini yaptı. Gergerlioğlu, bunun nedenine ise ‘siyasi saikler’ olarak açıkladı.

‘CEZAEVLERİNİN DURUMU ÇOK VAHİM’

En yoğun ihlallerin cezaevlerinde yaşandığını ifade eden Gergerlioğlu, şu tespitlerde bulundu: “Başvuruların yüzde 80’i cezaevlerinde yaşanan ihlaller nedeniyle yapılıyor. Cezaevlerindeki birçok ihlali maalesef ihlal değilmiş, bizim konumuz değil gibi cevapla geçiştiriyorlar. Biz 7 Temmuz’da göreve başladık. Ancak komisyon bile aylar sonra toplanabildi. Hatta cezaevleri alt komisyonu da ilk toplantısını Ocak ayının ilk günlerinde yaptı. Bu denli bir duyarsızlık var.  Cezaevlerinde çok vahim bir durum var. 70 binden fazla bir kapasite var. Her geçen dakika kapasite üstü artış söz konusu. Cezevleri kilitlenmiş durumda. İnsanlar yarım saatlik görüş için kilometrelerce uzaklığa gidiyor. Cezaevleri yönetimi ise nakilleri yapamıyor. Çünkü büyük bir bir fazlalık var. Ne yapacaklarını bilemiyorlar. İnsanlar yerlerde yatıyor. Sağlıkla ilgili yine çok ciddi sıkıntılar var. Bundan dolayı ölümler yaşanıyor.”

‘YAPILACAK ÇOK ŞEY VAR AMA BİRŞEY YAPILMIYOR’

Gergerlioğlu, “Böylesi bir tablo karşısında yapılacak çok şey var ama bir şey yapılmıyor. Komisyon görevini yerini getirmiyor. Bir takım siyasi saikler nedeniyle komisyon işletilmemeye çalışılıyor. AKP ve MHP’li üyeler bizim gündeme getirdiğimiz konuyu gündeme bile almak istemiyorlar. Komisyon ne zaman toplantı yapsa, tarıtşmalı geçiyor. Biz ihlalleri getiriyoruz, onlar konuşulmasını istemiyor” diye konuştu.

Komisyon bünyesinde başta zorla kaybettirmeler ve iş cinayetleri ile ilgili alt komisyon kurulması talebinde bulunduklarını ancak bunun reddedildiğini de aktaran Gergerlioğlu, “Zorla kaybedilen insanların akıbbeti ile ilgilli bir komisyon kurulmasını önerdik ama kurulmadı. OHAL döneminde 20-30 kişi bir anda kaybettirildi. Bunu araştıralım dedik ama yapılmadı. Komisyon bunu yapmayacak da ne yapacak. KHK’lerin yarattığı mağduruyeti araştıralım dedik ama anında rededildi” ifadelerini kullandı.

‘CEZAEVİ YÖNETİMİ DE İTİRAF ETTİ’

Gergerlioğlu, cezaevlerine dair bunca başvuruya rağmen komisyonun göreve başladığı günden bu yana sadece Sincan Cezaevi’ndeki iddiaları yerinde inceleyebildiğini söyledi. Gergerlioğlu, “Gezmemiz, ihlalleri yerinde incelememiz gereken cezaevleri var. 7 ay sonra toplantı yapıldı o da kısa sürdü. İsteksizce bir toplantıydı. Sincan Cezaevi ziyareti planlandı. Üç ayrı cezaevi ziyareti yapacaktık Ocak ayında. Ama sadece bir tane yapılabildi. Şubat’ta ne olacağı bilemiyoruz. Sincan Cezaevi yönetimi bilgiler verdi, sorular sorduk. Onlar da yoğunluktan şikayetçiydi. Bunu itiraf ettiler: ‘Yerlerde yatan tutuklularımız var’ dediler. İhlal denildi mi akla ilk cezaevleri geliyor. Ama genel tabloda ifade özgürlüğü açısıdnan vahim bir tablo var. İnsanların beyanlarının hemen cezalandırıldığı bir tablo var. Yargı alanında önemli ihlallerin yapıldığını görüyoruz. Gözaltı merkezlerinde uzun tutuldduklarını, kötü muamele gördüklerini. Yargılama esnasında ihlallerin yoğun yaşandığı, adil yargılmanın yapılmadığını görüyoruz” dedi.

Gergerlioğlu, komisyonun gündeminde olması gereken yüzlerce başvurunun olduğunu ancak bunlar için gerekli adımların atılmadığını kaydederek, “İnsan hakları komisyonunun maalesef birçok konu gündemine giremiyor. Çünkü ilgilenmek istemiyorlar. Genel tablo maalesef kötü. Önemli araştırmalar yapılamıyor. Aslında komisyon istese inanılmaz işler yapar ve bu mağduriyetleri giderir. Ancak tamamen siyasi saiklerle hareket ettiği için misyonunu yerine getiremiyor” diye de ekledi.