CHP’nin yargı reformu paketi için imzalar hazır

0
122

CHP’nin hazırladığı yargı reformu paketi KHK’lıların işlerine dönmesini, kayyım uygulamasının tamamen kaldırılmasını, “kadının beyanı esastır” ilkesinin yasalaşmasını, çocuk cezaevlerinin kapatılmasını, alternatif medya çalışanlarının da Basın Kanunu’ndaki haklardan yararlanmasını öngörüyor.

 

CHP’nin hazırladığı yargı reformu paketi için şimdiye kadar 150’nin üzerinde milletvekilinin imzası toplandı. İçinde Anayasa değişikliği önerilerinin olması nedeniyle daha fazla imza toplamak isteyen muhalefet, önümüzdeki günlerde paketi TBMM Başkanlığı’na sunacak.

CHP İstanbul Milletvekili ve Anayasa Profesörü İbrahim Kaboğlu başkanlığında hazırlanan paketin çalışmalarına 18 Ağustos’ta başlanmış, 27 Eylül’de çalışmalar tamamlanmıştı. Bu süre içinde yapılan 8 toplantıya, CHP ile birlikte Demokrat Parti, HDP, Saadet Partisi ve Türkiye İşçi Partisi; 65 uzman ve yönetici ile aralarında barolar ve sendikaların da bulunduğu 20 kurum ve kuruluş katıldı.

Çalışma sonucunda 14 ayrı kanun teklifi ile 228 madde yazımı gerçekleştirildi. Teklif ayrıca TBMM Kanun ve Kararlar Başkanlığı tarafından da incelendi.

Önümüzdeki günlerde TBMM Başkanlığı’na sunulacak teklifte yer alan düzenlemeler ise şöyle:

ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİ
Teklifte, Anayasa değişikliği ile HSK’nın kaldırılması, yerine Adalet Yüksek Kurulu’nun kurulması önerisi var. Kurul’un üye sayısı 19 olacak, üye seçimi Yargıtay, Danıştay ve TBMM tarafından yapılacak. Üyeler ise TBB, YÖK, ilk derece mahkemeleri ve istinaf mahkemelerinden gelen adaylar arasından seçilecek. HSK’nın karar alma yönteminde Adalet Bakanı’nın yetkisi kaldırılacak. Bakan toplantılara katılabilecek ama oy kullanamayacak. Ayrıca Kurul kararlarına karşı yargı yolu açık olacak.

HAKİM VE SAVCILIK TEMİNATI
Öneri, hakim ve savcıların teminatlarının ayrılması, coğrafi teminat getirilmesini de içeriyor. Teklifte emeklilik yaşı 68 olarak belirleniyor. Hakimlerin bağımsızlığının yanı sıra tarafsızlığına da vurgu yapılıyor.

BAROLARA ANAYASA TEMİNATI
Teklifte, Anayasa’da avukatlık mesleği ve meslek kuruluşları düzenlenmesi, “Böylece sav-savunma-karar üçlemesinde savunma da Anayasal güvenceye alınarak eksiklik giderilmesi” olarak ifade ediliyor.

OHAL’E İLİŞKİN DÜZENLEMELER
CHP’nin hazırladığı teklifte OHAL’e ilişkin düzenlemeler de var. OHAL süreci 1 aya indiriliyor. OHAL en fazla Cumhurbaşkanının talebi ve Meclis’in üçte ikisinin onayı ile üç kez uzatılabiliyor. OHAL’de çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine Anayasa Mahkemesi denetimi getiriliyor. En dikkat çekici önerilerden birisini ise OHAL sürecinde Anayasa değişikliği yapılmasının yasaklanması oluşturuyor.

KHK’LILARA ÖZEL DÜZENLEME
CHP’nin hazırladığı teklifte KHK’lılara özel düzenleme de var. Teklif, hakkında soruşturma açılmayanlar ile beraat edenler ya da hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilenlerin görevlerine iadesini içeriyor. Haklarındaki pasaport ve benzeri tüm tedbirlerin kaldırılması talep ediliyor.

KAYYUM KALKSIN
Teklifte, “Kayyum düzenlemesinin tamamen kaldırılması” önerisi dikkat çekiyor.

TUTUKLULUĞA İLİŞKİN DÜZENLEMELER
CHP’nin hazırladığı teklifte, Ceza Muhakemeleri Kanununda değişiklik yapılmasına ilişkin öneriler var. Bunlardan en dikkat çekenini ise tutuklama usulü oluşturuyor. CMK’da yer alan “kuvvetli suç şüphesi” koşulunun yanına “tutuklama nedeni” koşulu getiriliyor.

Gözaltı süreleri kısaltılarak, keyfiyetin önüne geçecek düzenlemeler geliyor.

Ters kelepçe uygulaması yasaklanıyor.

Haksız adli kontrol kararlarına tazminat olanağı geliyor.

Tutuklama, makul şüphe yerine “somut delil” kriterine bağlanıyor.

El koyma uygulamalarına kolluk yerine Savcının yazılı emri şartı getirilerek, bu alandaki keyfiyet ortadan kaldırılıyor. OHAL KHK’sı ile el konulan belediye ve kurumlara kayyum uygulaması kalkıyor.

Sanığın müdafi ile görüşmesine ilişkin kısıtlamalar kalkıyor.

KADININ BEYANI ESASTIR
CHP’nin teklifiyle istismar davalarına önemli bir kriter getiriliyor. Teklifte, “Cinsel suçlarda mağdur beyanı soruşturma başlatılması için yeterli kabul edilir ve soruşturma başlatılır” hükmü yer alıyor.

Ayrıca kadına ve çocuğa yönelik suçlarda kamu davası açılmasında “takdir” yetkisi ortadan kalkıyor. Kadın ve çocuklara yönelik suçlar uzlaştırma kapsamından çıkarılıyor.

AVUKATLARA TEMİNAT
Teklifle, hakimlerin duruşmadan avukat çıkarması son buluyor. Barodan avukat istemede sınır kalkıyor.

İNFAZ HÜKÜMLERİNE YENİ DÜZENLEME
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkındaki Kanun’da da bir dizi değişiklik önerisi yer alıyor.

Teklife göre, yüksek güvenlikli cezaevleri tamamen kaldırılıyor. Çocuk kapalı ceza infaz kurumları kaldırılıyor. Buna karşın çocukların mahkumiyetlerini eğitim evinde geçirmeleri öneriliyor.

Hapishane içi imkanlara ve kısıtlamalara iyileştirmeler getiriliyor.

Tek tip kıyafet kalkıyor.

 

SİYASİYE DE İNFAZ ERTELEME
Terör örgütü üyeliği ve propaganda suçlarından mahkum olanlara da infaz erteleme olanağı geliyor. Hükümlü ve tutuklu muayenelerinin hastanelerde yapılması şartı geliyor.

GİZLİ TANIK UYGULAMASI KALKIYOR
Teklifle gizli soruşturmacı kalkıyor. Gizli tanık uygulamasının kaldırılması da şu gerekçeyle öneriliyor:

“Tanığın kimliğinin gizlenmesi uygulaması, savunma açısından dezavantajlı bir durum yaratmaktadır. Savunmanın bu usul işleminin tamamen dışında tutulması, adil yargılanma hakkını ihlal etmektedir. Tanığın dinlenmesi esnasında, savunma tarafının en azından müdafi ile temsil edilmesi, tanığa soru sorabilmesi ve beyanlara karşı anında karşı beyanda bulunabilmesi açısından zorunludur. Tanık olarak dinlenecek kişilerin kimliklerinin ortaya çıkmasının kendileri veya yakınları açısından ağır bir tehlike oluşturacak olması halindeyse, mahkeme gerekli önlemleri alabilmelidir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus, mahkemece alınan önlemlerin savunma hakkını kısıtlayıcı nitelikte olamayacağıdır.”

DÜŞÜNCE SUÇU KALDIRILIYOR
CHP’nin hazırladığı teklifte, TCK’da düşünce suçuna yönelik tüm hükümlerin kaldırılması öngörülüyor:

Hakaret suçuna hapis kalkıyor. Cumhurbaşkanına hakaret suçu ve Türklüğü aşağılama suçları kalkıyor.

Halkı kin ve düşmanlığa sevk suçuna şiddet kriteri geliyor. Düşünce suçu kapsamında, Terörle Mücadele Yasası’nın 7/2’de düzenlenen örgüt propagandası suçuna şiddet kriteri geliyor.

İNTERNET MEDYASINA ÖZGÜRLÜK
Teklifle, internet medyası Basın Kanunu’na dahil ediliyor. Böylece alternatif medya da kanuni haklarına kavuşuyor.