Engellilerin talepleri bir kez daha Meclis’te

0
67

Bir 3 Aralık Dünya Engelliler Günü‘nde daha milyonlarca engelli, iş ve eğitim olanaklarından mahrum adeta evlerine hapsolmuş durumda. HDP Muş Milletvekili Gülüstan Kılıç Koçyiğit, Meclis’in bu konuyu araştırmasını önerirken, KESK ise engellilerin sorunlarını sıralayarak, çözüm istedi.

 

Birleşmiş Milletler’in “Uluslararası Dünya Engelliler Günü” ilan ettiği bu 3 Aralık’a daha binlerce, milyonlarca engelli sorunları çözülmemiş, eğitim ve iş olanaklarından yoksun girdi. En önemli sorunları “ulaşılabilirlik” olan engelliler çözüm beklerken, HDP Muş Milletvekili Gülüstan Kılıç Koçyiğit Meclis’te Araştırma Komisyonu kurulması için önerge verdi. KESK de engellilerin sorunlarına çözüm istedi.

Nüfusun yüzde 7’sine yaklaşan, kimi istatistiklerde ise yüzde 9’lara çıkan oranlara varan engelli vatandaşların sayısı, trafik kazaları, çatışma ortamları, kadınlara yönelik şiddet gibi çeşitli nedenlerle artıyor.

HDP Muş Milletvekili Gülüstan Kılıç Koçyiğit

ENGELLİLER SÖZ DEĞİL, ÇÖZÜM BEKLİYOR
Eğitimden sağlığa, ulaşımdan iş hayatına, ekonomik ve sosyal mekanlara kadar her türlü alanda birçok engelle karşılaşan, bu engeller nedeniyle adeta evlerine hapsedilen engelliler her 3 Aralık’ta törenlerle, etkinliklerle, kağıt üzerinde kalan sözlerle gündeme getiriliyorlar. Oysa engelliler tören, konuşma, söz değil, çözüm bekliyor.

3 Aralık nedeniyle engellilerin sorunlarını bir kez daha Meclis’e taşıyan HDP Muş Milletvekili Gülüstan Kılıç Koçyiğit, Araştırma Komisyonu kurulmasını istedi. “Toplumsal sürece katılımda en temel insan haklarından büyük ölçüde mahrum bırakılan engelliler için erişebilirlik meselesi temel sorunların başında gelmektedir. Tüm engelliler için; bedensel, zihinsel, görme ve işitme engellilerin kamusal mekanlara ve hizmetlere erişimini zorlaştıran alt yapı ve üst yapı sorunları mevcuttur. Engelli bir bireyin başka birinin yardımına gerek duymaksızın bir noktadan bir noktaya erişebildiği, güvenli ve rahat hareket edebildiği alanlar maalesef yok denilecek kadar azdır. Sokaklar, caddeler, kaldırımlar, parklar, toplu taşıma araçları, trafik ışıkları, merdivenler, sosyal mekanlar engellilerin kullanımına uygun halde planlanmamaktadır” diyen Koçyiğit, tüm bu sorunların araştırılmasını istedi.

HER ALANDA ENGEL
Engelli Hakları İzleme Grubu’nun 2014 verilerine göre;

Türkiye’de 285 bin 871 adet yaya yolunun (arter, cadde ve sokaklarda bulunan kaldırımlar) yüzde 81,40’ında rampa ve yüzde 96,08’inde ise hissedilebilir zemin uygulaması bulunmadığını; 51 ilde hizmet veren 26 bin 463 şehir içi ulaşım aracının yüzde 58,98’inde rampa ya da asansör bulunmadığını, yüzde 73,08’inde sesli ikaz sistemi, yüzde 70,40’ında görsel ikaz sistemi bulunmadığını aktaran Koçyiğit, anasörsüz, uygun tuvalet ve indüksiyon döngü sistemi olmayan kamu binalarına da dikkat çekti. Ayrıca, kamu binalarında işaret dili bilen personel oranının yüzde 15 ile sınırlı, kamu kurum ve kuruluşları internet web sayfalarının yüzde 95,24’ünün görme engelli kişilere ve yüzde 92,86’sı ise işitme engelli kişilere uygun olmadığını da ifade etti.

İSTİHDAM EDİLMİYORLAR
Engelli yurttaşların kamuda memur olarak yüzde 3, işçi olarak yüzde 4, özel sektörde yüzde 3 oranında çalıştırılma zorunluluğuna rağmen; kamu kuruluşlarının dahi bu yükümlülüklere uymadığına dikkat çeken Koçyiğit, “Engelli yurttaşların tedavi, bakım ve rehabilitasyon ihtiyaçları için yardımcı cihaz, tıbbi sarf malzemesi vb. hayati öneme sahip ihtiyaçlarının büyük bölümü devlet tarafından ya karşılanmamakta ya da yetersizdir” dedi. Koçyiğit, engelli yurttaşların temel hak ve özgürlükler temelinde sağlık, eğitim, sosyal, kültürel ve ekonomik sorunlarının araştırılarak, toplumsal ve kamusal alana tam ve bağımsız bireyler olarak katılmaları önündeki tüm engellerin kaldırılması, engellilere karşı ayrımcılığın önlenmesi ve Türkiye’nin çıkardığı yasalar ve imzaladığı uluslararası sözleşmelerden doğan yükümlülüklerini eksiksiz ve tam olarak yerine getirmesini sağlayacak politikaların üretilmesi için Meclis Araştırma Komisyonun kurulmasını istedi.

ENGELLİLER DÖRT DUVAR ARASINDA
KESK de benzer sorunlara dikkat çekerek, “Toplumsal yaşama katılımı önündeki engeller sürdüğü için milyonlarca engelli dört duvar arasında bir yaşama mahkum ediliyor” açıklaması yaptı.

Verilere göre en az on kişiden birinin engelli olduğuna ve sayının  iş cinayetleri, ülkenin içeride ve dışarıda sürüklendiği çatışma ortamı, trafik kazaları, sağlık hizmetlerine erişim hakkının kısıtlanması, kadınları hedef alan erkek şiddeti başta olmak üzere toplumsal şiddetteki artış gibi pek çok faktörle arttığına dikkat çeken KESK; Birleşmiş Milletler Engellilerin Hakları Sözleşmesi’nin kağıt üstünde kalmasını eleştirdi.

2013 yılında yapılan değişiklikle engelli ve bakım aylığı bağlama ve engelli raporları alma şartlarının zorlaştırıldığını da kaydeden KESK, sağlıkta engellilerden de katkı-katılım yapı alınmaya devam edildiğini bildirdi. Ayrıca verilen zorunlu tıbbi destek cihazlarının ve malzemelerinin kullanım sürelerinin uzatılması, söz konusu cihaz ve malzemeler için devlet tarafından yapılan ödeme miktarının gittikçe kısılmasının engellileri niteliksiz ürünlere mahkum ettiğini de kaydeden KESK, engellilerin eğitim olanaklarından mahrumiyetine de dikkat çekti.

KESK’İN ENGELLİLER İÇİN TALEPLERİ
KESK Engelsiz Bir Yaşam İçin şu taleplerde bulundu:

-Birleşmiş Milletler Engellilerin Hakları Sözleşmesi başta olmak üzere, engelli haklarına ilişkin uluslararası sözleşmelerin, sosyal devlet olmanın, anayasa ve yasaların gereği ertelenmeden yerine getirilsin.

-Yollar, binalar, toplumsal yaşam alanları engellilerin ihtiyaçlarına uygun bir düzenlemeye kavuşturulmalı, toplum engellilere nasıl davranacağı ile ilgili bilinçlendirilsin.

– Engelli istihdamı hem özelde hem kamuda kota sınırlarına takılmadan artırılmalıdır. Kamu engelli istihdamının artırılmasına öncülük etsin.

– OHAL- KHK’leri ile sorgusuz sualsiz işinden, ekmeğinden edilen engelli kamu çalışanları tüm kazanmış hakları korunarak derhal aynı görevlerine iade edilsin.

– Engelli aylığı ve engelli bakım aylığı bağlanmasında aile geliri yerine engellinin bireysel geliri esas alınsın.

– Engelliler için hiçbir koşul aranmaksızın yeni istihdam alanları açılmalı, yasal olarak engelli çalıştırmak zorunluluğu bulunan iş yerlerinin denetimleri artırılmalı, kurallara uymayanlar hakkında uygulanacak ceza ve yaptırımlar ağırlaştırılsın.

– Engellilere yönelik ayrımcılık, değersizleştirme ve ötekileştirmeye son verilmelidir. Bunun için tüm kamu emekçilerine hizmet içi eğitim verilsin.

– Engelli personelin ve yurttaşların kamu kurum ve kuruluşlarına ulaşım sorunu acil bir şekilde çözülsün.

– Hem özelde hem de kamuda engelli istihdam kotaları artırılsın.

– Kamu kurum ve kuruluşlarında engellilerin sorunlarına ilişkin destek birimleri oluşturulsın.

– Mevcutta istihdam halindeki her beş kamu emekçisinden birinin engelli olduğu Yardımcı Hizmetler Sınıfında çalışanların öğrenim durumlarına göre diğer hizmet sınıflarına bir defaya mahsus olmak üzere sınavsız atanmaları sağlansın.

– Engelli kamu emekçilerinin derece ilerlemeleri iki yılda bir yapılsın.

– Tüm engelli kamu emekçilerine, yeni atanan 1 yıl çalışıp adaylığı kalkanlar da dahil olmak üzere,  en az 30 günlük yıllık izin verilsin.

– Engelli kamu emekçilerine, iş yerlerine gidiş ve gelişlerinin maliyeti göz önünde bulundurularak aylık ek servis ücreti ödensin.

– Hizmet içi eğitimlerde engellilere yönelik temel haklar, kişisel gelişim vb. konularda eğitim imkânı sağlansın.

– Kamu kurum ve kuruluşlarının fiziksel koşulları (merdiven, asansör, WC, lavabo, geçiş yerleri vb.) hem hizmet sunan engelli personelin hem de hizmetten yararlanan engelli yurttaşların ihtiyaçlarına cevap verebilecek şekilde düzenlensin.

Özellikle servis imkanı olmayan iş yerlerinde çalışmakta olan engelli personele mesaiye geç gelme, mesaiden erken çıkma hakkı verilsin.

– Engelli personelin çalıştığı yerlerde engel durumuna uygun donanımlar sağlansın,

– İş yerlerinde kullanılan temel araç ve gereçlerin ihtiyaç duyulan oranda engelli odaklı planlanması yapılsın.

‘Senegal’de Hayat’ sergisinde konuştuğumuz Elif Gamze Bozo: ‘Engelliler Lütuf İstemiyor’