İşçi ‘yetmiyor artsın’, patron ‘artmasın, kayıt dışına kaçarım’

0
71

Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun ilk toplantısında işçi temsilcisi, arka arkaya gelen zamlarla geçim şartlarının ağırlaştığını söyleyip, insanca yaşanacak bir ücret istedi. Patron temsilcisi ise “asgari ücret yüksek belirlenmesin, yoksa işten çıkarmalar olur, kayıt dışılık yükselir” tehdidinde bulundu. Yeni rakamın belirlenmesi için 10 Aralık’ta ikinci toplantı yapılacak.

 

Aileleri ile birlikte milyonlarca insanı ilgilendiren asgari ücret, resmi söylemlerin aksine gelişmiş ülkelerin oldukça gerisinde, dört kişilik bir ailenin mutfak masrafını bile karşılamaktan uzak. Halen net 2020 lira olan asgari ücretin 2020 yılındaki rakamının belirlenmesi için Asgari Ücret Tespit Komisyonu çalışmalarına başladı. Ancak, komisyonun işçi temsilcisi “insanca yaşamı sağlayacak bir rakam” derken, hükümet ve patron temsilcileri ise “kayıt dışılık, işsizlik” tehdidini öne çıkardı.

En büyük işçi örgütü olan Türk-İş’in Kasım ayı açlık ve yoksulluk sınırı açıklamasına göre, dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 2 bin 103; yoksulluk sınırı 6 bin 850; asgari yaşam maliyeti ise 2 bin 578 lira. Net asgari ücret rakamı olan 2020 TL açlık sınırının bile altında iken, arka arkaya gelen zamlar satın alma gücünü daha da düşürüyor.

Tek bir işçi baz alınarak belirlenen asgari ücret üzerinden yapılan çay-simit hesapları bile asgari ücret rakamının üzerinde çıkarken; asgari ücretlilerin gözleri yeni rakamı belirleyecek komisyonda.

PATRON TEMSİLCİSİ VE BAKANDAN ORTAK SES
Komisyonun ilk toplantısında konuşan Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk, “sürdürülebilir kalkınma, istihdamın korunması, işin kendisinin korunması” tehditlerini öne çıkardı. Bakan Selçuk “Temel meselemiz istihdamı korumak olmalı” derken, Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) Genel Sekreteri Akansel Koç da benzer ifadeler kullandı.

Asgari ücretin çalışanların “geçim ücreti” değil, ödenebilecek “en alt ücret” olduğunu belirten Koç, bu doğrultuda belirlenecek ücretin “ülkenin ekonomik durumu ve işletmelere yansımasının dikkate alınarak belirlenmesini” istedi. Türkiye’deki asgari ücretin satın alma gücünün, rekabet içinde olunan ülkelere göre en yüksek düzeyde olduğunu ileri süren Koç, asgari ücretin işveren maliyetlerini artırarak, rekabetçiliklerini olumsuz etkilediğini de söyledi. İşsizlik ve kayıt dışılık tehditlerinde bulunan Akansel Koç, “1.5 milyon genç işsizimiz vardır. Asgari ücretin iş arayan bu gençlerimizin istihdamının üzerindeki baskıyı rahatlatacak düzeyde belirlenmesi önem arz etmektedir” dedi. Asgari ücretin enflasyonun üzerinde arttığı son yıllarda kayıt dışılık oranının da hızla arttığını belirten Koç, asgari ücret artışı ile kayıt dışılığın paralel arttığı tehdidinde de bulundu.

‘İŞÇİYE DEĞİL, BİZE VERİN’
“Asgari ücret ‘makul’ seviyede artsın, yoksa işsizlik ve kayıt dışılık artar” tehdidinde bulunan Akansel Koç’un işverenler için istekleri ise dikkat çekti.

Koç, Asgari ücret desteğinin 200 TL olarak bütün işletmeler için 2020 yılında da sürmesi, yüzde 2 olan İşsizlik Sigortası işveren payının 2020 yılında alınmaması, SGK işveren desteğinin yüzde 5’ten 6’ya, TİS olan işyerlerinde yüzde 7’ye çıkarılması, sosyal yardımların istihdamı destekleyecek şekilde sürmesi, vergi yüklerinin yeniden gözden geçirilmesi taleplerini sıraladı.

Hükümet ve işveren temsilcisi “işsizlik ve kayıt dışılık” tehdidiyle yaklaşırken, Türk-İş temsilcisi “insanca yaşanacak bir ücret” istedi.

Türk-İş Genel Eğitim Sekreteri Nazmi Irgat, her alanda devam eden fiyat artışları karşısında geçim şartlarının giderek ağırlaştığını, çalışanların geleceğe dair umutlarının yok olduğunu söyledi.

ASGARİ ÜCRET YAŞAM MALİYETİNİN BİLE ALTINDA
DİSK ve Hak-İş’in de talebi olan asgari ücret kadar gelirin vergi dışı bırakılması taleplerine karşı hiçbir adım atılmadığını, gelinen noktada bekar bir işçinin yaşama maliyetinin bile aylık net 2 bin 578 lira olduğunu hatırlatan Irgat, yeni rakamın dört kişilik bir aile dikkate alınarak, insanca yaşanacak bir rakam olmasını istedi.

İkinci toplantı 10 Aralık’ta gerçekleştirilecek. İki ve üçüncü toplantıları işçi ve işveren merkezlerinde yapılacak olan asgari ücret rakamının bakanlıkta yapılacak 4. toplantıda belli olması bekleniyor.

5 hükümet, 5 işveren 5 de işçi temsilcisi olmak üzere 15 kişiden oluşan Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nda bugüne kadar daha çok işveren ve hükümet temsilcilerinin ortaklaşmasıyla kararlar alınmıştı.