İşçi örgütleri ve partilerden işten çıkarma yasağına bu haliyle ‘veto’

0
241

Salgın nedeniyle işten çıkarmaları en az 3 ay yasaklayan, ancak işçilerin ücretsiz izne çıkartılmasının da önünü açan Torba Kanun Teklifine tepki yağıyor.  Türk-İş, DİSK ve Hak-İş’in ‘kabul edilemez” bulduğu teklifin bu haline CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu da tepki gösterdi. Siyasi partilerin de karşı çıktığı düzenleme için,  “Yapılmak istenen açlık ve sefalet dayatmasıdır” görüşü egemen.

İşçi örgütlerinden işten çıkarma yasağına tepki geldi. Corona salgını nedeniyle işverenlere en az 3 ay boyunca işten çıkarma yasağı getiren, ancak çalışanları günde 39 TL gelir ile ücretsiz izne çıkarabilme hakkı da tanıyan Torba Teklif, işçi sendikaları ve siyasi partilerden tepki aldı.

Türk-İş Genel Başkanı Ergün Atalay, düzenlemenin “işçiyi korumaya yeterli olmadığını” belirtirken, Hak- Genel İş Başkanı Mahmut Arslan “39 TL tatmin edici ve kabul edilebilir bir ücret değil” dedi. Birleşik Metal-İş sendikasından yapılan açıklamada da “Yapılmak istenen işten çıkarmayı erteleme adı altında ücretsiz izin, açlık ve sefalet dayatmasıdır” denildi.

Yasa düzenlemesine işçi örgütlerinden gelen tepkiler şöyle:

‘İŞÇİYİ KORUMAYA YETERLİ DEĞİL’

Türk-İş Genel Başkanı Ergün Atalay, “Taslakla 3 ay süre ile işçi çıkartma yasağı getirilmiştir. Bu 3 aylık sürede işveren işçiye ücretsiz izin kullandırabilecektir. Kısa Çalışma Ödeneği’nden faydalanabilenler bu düzenlemelerin dışında bırakılmalıdır.  Vasıflı çalışanların istihdamının sürdürülmesi için, Kısa Çalışma Ödeneği’nden faydalanan işçiye ikramiye, prim ödemek isteyen işverene kolaylıklar sağlanmalıdır” ifadesini kullandı.

’39 TL’LİK ÜCRET KABUL EDİLEBİLİR DEĞİL’

AKP’ye yakınlığı ile bilinen Hak-İş Başkanı Mahmut Arslan da, “Ücretsiz izne çıkarılanlar için işsizlik ödeneğinin en düşük rakamı için 39 TL’den bahsediliyor. Bu, ciddi bir sorun. Sosyal dayanışma vakıfları ile kampanyada toplanan paralar ile iş güvencesi olmayan kayıt dışı çalışanlara 1000 TL yardım yapılacağı söyleniyor. Hiç çalışmayan ve kayıt dışı çalışanlara bile en az 1000 TL’lik ödeme yapılırken, kayıtlı çalışıp yıllarca prim ödemiş insanların sadece 39 TL günlük ödeme ile ücretsiz izne çıkarılmasını kabul etmek mümkün değil. En azından işsizlik ve kısa çalışma ödeneğinin alt limiti olan bin 775 TL’lik bir miktar düşünülerek çalışma yapılmalıydı. Günlük 39 TL’lik rakam tatmin edici, kabul edilebilir rakam değil” diye konuştu.

‘YAPILMAK İSTENEN AÇLIK VE SEFALET DAYATMASIDIR’

DİSK’e bağlı Birleşik Metal-İş Sendikası tarafından yapılan açıklamada da “Yapılmak istenen işten çıkarmayı erteleme adı altında ücretsiz izin, açlık ve sefalet dayatmasıdır. Yapılması gereken ayrımsız bir şekilde işten çıkarmaların yasaklanması ve aksi durumda işverene yaptırım uygulanmasıdır” denildi.  Fesih yasağı kapsamına alınan işten çıkış halleri için de ücretsiz izin düzenlemesi getirildiği, yani işverenlere işten çıkarmadığı işçileri ücretsiz izine çıkarma hakkı verildiği kaydedilen açıklamada, “Üç ay olan bu süre Cumhurbaşkanı tarafından altı aya kadar uzatılabilecektir. Düzenleme bu haliyle işverenin ücretsiz izine yolladığı işçiye İşsizlik Sigortası Fonu’ndan günde 39 lira 24 kuruş ödenmesi öngörmektedir. Bu miktar damga vergisi kesintisi ile ayda bin 168,27 TL’dir. Bu tutar adeta sadakadır” değerlendirmesi yapıldı.

Diğer bir tehlikenin ise ücretsiz iznin bir takvim yılı içinde 30 günü aşması halinde işçilerin ve ailelerinin genel sağlık sigortası kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanamaması olduğu vurgulanan açıklamada, şunlar ifade edildi:  “Düzenleme sonucu işveren kısa çalışma ödeneğine başvurmak yerine işçiyi ücretsiz izine çıkardığında işçinin kaybı artacaktır. Çünkü kısa çalışma ödeneği başvurusunda işçiler minimum bin 752 lira ile 4 bin 380 lira arasında değişen ödenek alabilmektedir. Ücretsiz izin uygulamasında ise işçinin yaklaşık 600 ile 3 bin 200 lira arasında kaybı olacaktır.”

‘GÜNÜ KURTARMAYA YÖNELİK ADIMLAR’

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu da, Gazete Duvar’da Özlem Akarsu’ya yaptığı açıklamada düzenlemenin bu haline karşı çıktı. Sözü edilen ödemelerin aylık bin 177 lira tuttuğunu belirten Kılıçdaroğlu, “Bu ödemeler çalışanın ve ailesinin 1 aylık ihtiyacını karşılayacak mı?” diye sordu. Kılıçdaroğlu, “İşsizlik Sigortası Fonu’nda 131 milyar lira var. Bu, işçilerin parası. Bu işçilere günde 39 lira ödüyorsunuz. Açlık sınırının altında bir ödeme. İnsanların kredi borcu, kart borcu olabilir. Bankalar  borçlarından vazgeçmiş değil. Kısa çalışma ödeneği olsa ödeme tutarı en az bin 752 lira olurdu. Kısa çalışma ödeneğinin alt sınırının altında bir para ödeneceği söyleniyor” dedi.

Bu ödemelerin kayıtlı çalışanlara yapılacağını da hatırlatan Kılıçdaroğlu, şunları söyledi: “Ama milyonlarca kişi kayıt dışı çalıştı ve o şu anda evdeler. Sokaktaki simitçi ne olacak? Buna bir ödeme yok. Daha önce yoksulluk listesinde olmayan kimseye para ödenmiyor. Bunların tamamının dikkate alınması lazım. Çözüm konusunda atılan adımlar çok kısıtlı adımlar, günü kurtarmaya yönelik adımlar.”

MİLYONLARCA İŞÇİ ÖLÜME MAHKUM EDİLİYOR

HDP İzmir Milletvekili Murat Çepni de teklife ilişkin, “İşten çıkarmayı yasaklayan yeni bir düzenleme gündeme getiriliyor. Ancak AKP’nin aklına gelebilecek bir fırsatçılıkla yine karşı karşıyayız. Böylece İşsizlik Fonu’ndan günde 39 TL vererek ücretsiz izin de yasallaştırılmış oluyor. İşçilerin talebi, zorunlu sektörler hariç tüm çalışmanın durdurulması ve tüm çalışanlara ücretli izin sağlanmasıdır. Bu düzenleme, patronların imdadına yetişmek, milyonlarca işçiyi yine çalışmaya ve ölüme mahkûm etmektir. Ücretsiz izin, patronların bir talebidir ve iktidar kurnazca bunu vermiştir. Tüm çalışanlar için derhâl ücretli izin sağlanmalıdır” değerlendirmesini yaptı.

‘ÜCRETSİZ İZİN MEŞRULAŞTIRILIYOR’

Emek Partisi Genel Başkan Yardımcısı Şükran Doğan da, “İddia edilenin aksine işveren ‘çalışılacak’ dediğinde ve işçi bu emre uymadığında ‘haklı sebep’ maddesi dayanak yapılarak işten çıkarılmanın önünün açıldığını” söyledi. İşten atmalar 3 ay ertelenirken ücretsiz iznun meşrulaştırıldığını belirten Doğan, “Düzenleme patronların tek taraflı olarak ücretsiz izine çıkarmasını yasal hale getirmektedir. Oysa işçi, ücretli izine çıkması halinde tasarıda öngörülenden daha fazla ücret alabilecektir. Düzenleme bu haliyle kabul edilemez. Hiçbir hak kaybı olmadan, halkın temel ihtiyaçları açısından zorunlu olmayan tüm üretim ve hizmetler durdurulsun, çalışanlara ücretli izin verilsin. Çalışmak zorunda kalanların çalışma ve yaşam koşulları yeniden düzenlenerek, sağlıklarının korunacağı tedbirler alınsın” dedi.