Cezaevlerinde Koronavirüs: En Büyük Sorun Kalabalık Koğuşlar

0
212

Koronavirüs salgını tüm dünyada etkisini sürdürürken, özellikle cezaevlerinde kalanları daha büyük risk altında bulunuyor. Mahpuslar; kalabalık koğuşlar, hijyen, beslenme ve sağlık hakkına erişim konusunda sorun yaşıyor.

İnfaz Yasası’ndan sonra açık cezaevlerinin tamamı boşaltılmış, kapalı cezaevlerinde kalan bazı mahpuslar açık cezaevine alınmıştı. Korona virüs önlemleri kapsamında infaz koruma memurları vardiyalı olarak çalışırken, açık ve kapalı tüm görüşler yasaklanmıştı, kapalı görüşler 1 Haziran itibariyle yeniden başladı.

Türkiye’nin en büyük cezaevi olan Silivri Cezaevi’nde 25 bine yakın tutuklu ve hükümlü ile cezaevi görevlileri bulunuyor. Çağdaş Hukukçular Derneği, İnsan Hakları Derneği, MED Tutuklu ve Hükümlü Aileleri Hukuki ve Dayanışma Dernekleri Federasyonu ve Özgürlük İçin Hukukçular Derneği’nin Silivri Cezaevi’ne ilişkin Mayıs raporuna göre; 7 Nolu L Tipi Cezaevi’nde 15 koğuş karantinada ve toplamda 107 pozitif vaka bulunuyor. Silivri 7 Nolu Cezaevi’nde 5 tutuklu ile görüşme yapıldığı belirtilen rapora göre, görüşülen kişiler verilen besinlerin miktarının azlığı ve yetersizliğinden şikayetçi. Sabuna ulaşmanın da zorluğu ve 2 ay içerisinde koğuşa (ortalama 40 kişi) verilen miktarın 2 ya da 3 litre olduğu görüşülen bütün kişilerce benzer ifadelerle doğrulandı. Koğuşlardaki temizliği mahpusların yaptığı, ilaçlama ve dezenfektenin çok yüzeysel olarak uygulandığı,  koğuş içerisindeki tesisat vb. aksaklıklar için teknik servisin gelmediği, bu yüzden sağlıksız koşulların olduğu ifade edildi. Görüşülen kişiler, revire ve doktora ulaşmakta zorlandıklarını, revir ve hastane için verilen dilekçelerine cevap verilmediğini anlattı. Ayrıca içerideki infaz memurlarının herhangi bir koruyucu elbise giymediği de  aktarıldı.

Raporda, mahpusların sağlıklarının korunabilmesi, bulundukları alan ve kendi kişisel temizliklerini sağlayabilmeleri için, temizlik malzemelerinin kendilerine ücretsiz verilmesi gerektiğine dikkat çekilerek, şöyle denildi:

“Mahpusların yeterli, dengeli ve sağlıklı beslenmesinin sağlanması, vitamin takviyesi yapılması, kalabalık koğuşlar yerine kapasitesi ve hijyen koşulları uygun ortamlarda tutulması, kurumda düzenli ve yeterli sayıda sağlık personelinin bulunması (sayının arttırılması) gerekiyor. Tüm mahpus, hapishane çalışanı ve mahpus yakınlarından olası belirtiler gösteren kişilerin testlerinin hızlı ve güvenilir şekilde yapılabilmesi için gerekli önlemlerin alınması zorunludur.”

İMZA KAMPANYASI

Uluslararası Af Örgütü de “korona virüsün, Türkiye’de kaygı verici bir hızla yayılmaya devam ederken, aşırı kalabalık ve hijyenik koşullardan yoksun durumda bulunan cezaevlerindeki binlerce mahpusun ve cezaevi personelinin hayatı daha büyük risk altında” olduğunu belirterek, imza kampanyası başlattı.

‘7 KİŞİLİK KOĞUŞLARDA 45 KİŞİ KALIYOR’

HDP Kocaeli Milletvekili ve İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Üyesi Ömer Faruk Gergerlioğlu, halagazeteciyiz.net’e yaptığı değerlendirmede, Silivri 7 ve 8. bölümlerden oldukça fazla vaka bildirimi geldiğini söyledi. Kendilerine gelen şikayetlerde şu an, 2 hafta öncesine göre azalma olduğunu bildiren Gergerlioğlu, “Kapalı görüşler başladı, sonrasında açık görüşler de başlayacak. Bu görüşler sırasında bir virüs piki yaşanabilir, o zaman durdurulamayabilir. Çünkü insanlar içeride zaten yeterli güneş ışığı görmüyor, beslenmeleri yeterli değil, direnç düşüklüğü var” dedi.

Cezaevlerinden 90 bine yakın kişinin tahliye edildiğini anımsatan Gergerlioğlu, buna rağmen eski koğuşlarda sayının azalmadığını belirtti. 7 kişilik yerde 45 kişi kalanlar olduğuna dikkat çeken Gergerlioğlu, “Onlara hala bir rahatlatma yapılmadı. Peki tahliyeler neden oldu, o koğuşlar neden dağıtılmıyor? Bunu da anlamak mümkün değil. İçeride açlık grevi yapan insanlar var, çocuklar, yaşlılar var. Bu insanların vücut direnci düşük, daha büyük risk altındalar” ifadelerini kullandı.

‘BAKANLIK BİLGİ GİZLEME TELAŞINDA’

Gergerlioğlu, TBMM’ye 27 ayrı soru önergesi ve İnsan Hakları Komisyonu’na 27 ayrı dilekçe vererek konunun araştırılmasını istedi. Adalet Bakanlığı’nın sürecin başından beri sürekli bilgi gizleme, vakayı az gösterme telaşı içinde olduğunu kaydeden Gergerlioğlu, “Adalet Bakanı Abdülhamit Gül, 12 ve 28 Nisan’da iki kez açıklama yaptı. Türkiye cezaevlerindeki vaka sayılarını açıkladı ama nerede bu vakalar? Bunları neden açıklamıyor? Güven vermiyorlar, şeffaf açıklamalar yapmalılar” dedi.

Cezaevlerinde hijyen koşullarının iyileştirilmesi ve temizlik ürünlerinden ücret alınmaması gerektiğini vurgulayan Gergerlioğlu, şunları ekledi:

“Koğuşlarda kişi sayısının azaltılması, koğuşların rahatlatılması gerekiyor. Sayımlar sabah-akşam yapılıyordu, 2-3 günde bir olarak değiştirilmişti, bu da bir süre daha devam etmelidir. Mektup ve kargoların geliş gidişinde sorun var. Mahpuslar, korona virüs konusunun bir fırsata döndüğünü ve hak ihlallerinin arttığını söylüyorlar. Bunlar konusunda daha dikkatli olunmalıdır. Kargolar alınmadığı için insanlar hala kışlık giysiler giyiyor.”