Mayıs ayında da gazetecilerin özgürlüğü kısıtlandı

0
299

Duruşmaların görülmediği Mayıs ayında, Türkiye’de, 8 şehirde 21 davada yargılanan en az 37 gazeteci hakkında toplam “3 kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ve en az 146 yıl 3 ay 15 günden, 399 yıl 8 ay 15 güne kadar” hapis cezası talep edildi.

Press In Arrest Mayıs 2020 Basın Özgürlüğü Raporu’na göre, duruşmaların görülmediği Mayıs ayında, Türkiye’de, 8 şehirde 21 davada yargılanan en az 37 gazeteci hakkında toplam “3 kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ve en az 146 yıl 3 ay 15 günden, 399 yıl 8 ay 15 güne kadar” hapis cezası talep edildi.

Yeşim Yavuzer tarafından derlenen rapora göre, Türkiye Mayıs ayında; ‘basın özgürlüğü’ alanında gazeteci yargılamalarından çok, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) ve Basın İlan Kurumu’nun (BİK) uygulamalarını tartıştı.

Raporda şu noktalara vurgu yapıldı:

MUHALİF GAZETECİLERİN EVLERİ İZLENDİ

Siyasi iktidara ‘muhalif’ yayın politikası izleyen basın kurumlarında çalışan gazetecilerin evleri, siyasi iktidara ‘yakın’ yayın politikası izleyen basın kurumları tarafından izlendi.

Bazı gazetecilerin evlerinin fotoğrafları gazetelerde yayınlanırken, FOX TV Ana Haber sunucusu Fatih Portakal’ın evi, uzaktan kumandalı uçan kamera (drone) ile gözlendi.

Portakal olayı sosyal medya hesabından, “Drone kaldırıp evimin üstünde uçuruyorlar. Yeni Asır’ı, DHA’sı özel mülkümü yukarıdan dikizleme hukuksuzluğunu gerçekleştiriyorlar. AA bile oraya geliyor. Evimin adresini paylaşıp bizimle yaşayanları, eşimi hedef gösterme sorumsuzluğunu yapıyorlar. Eğer başlarına bir şey gelecek olursa sorumlusu sizlersiniz. İtibar celladı olarak hakkınızda emniyette şikayette bulunuldu” diye duyurdu. 

RTÜK VE BİK İŞ BAŞINDA

RTÜK ve BİK, yazılı ve görsel basına program durdurma ve üst sınırdan para cezası yaptırımları uyguladı. Öyle ki RTÜK Başkanı, ana haber sunucularını “Buradan uyarıyorum, normalde kanuna göre yorum yapması mümkün değildi. Gerçekten bu işi iyi yapan arkadaşlarımızın yorumlarını engellemeyelim diye biz de diğerlerininkini engelleme adına karar almıyoruz. Eğer böyle devam ederse, kanunda yeri var, bu konuda yeni bir karara alırız” diye tehdit dahi etti.

GAZETECİ YARGILAMALARINI PANDEMİ DE DURDURAMADI

Türkiye’deki gazeteci yargılamaları, koronavirüs pandemisi sebebiyle Mayıs ayında da fiilen durağan olsa da yargının gazeteciler üzerindeki baskısı, sürekliliğini hızını azaltmadan devam etti.

En az 9 gazeteci gözaltına alındı, ifadeye çağrıldı; hakkında soruşturma başlatıldı ve/veya suç duyurusunda bulunuldu, 

8 GAZETECİ HAKKINDA 2 YENİ DAVA AÇILDI

Yaklaşık 3 aydır tutuklu olan Oda TV Sorumlu Haber Müdürü Barış Terkoğlu, Oda TV Genel Yayın Yönetmeni Barış Pehlivan, haberi yazan muhabir Hülya Kılınç, Yeni Yaşam Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Ferhat Çelik, Yeni Yaşam Gazetesi Yazı İşleri Müdürü Aydın Keser ve Yeniçağ Gazetesi yazarı Murat Ağırel hakkındaki iddianame mahkemece kabul edildi. İddianameye yurtdışında yaşayan BirGün Gazetesi yazarı Erk Acarer de eklendi.

Hapisteki arkadaşına para gönderen gazeteci, “silahlı terör örgütü üyeliği” iddiasıyla tutuklandı, pandemi döneminde tutuklanan bir gazeteci yargılamanın ilk duruşmasında tahliye edildi.

Duruşmaların görülmediği Mayıs ayında, Türkiye’de, 8 şehirde 21 davada yargılanan en az 37 gazeteci hakkında toplam “3 kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ve en az 146 yıl 3 ay 15 günden, 399 yıl 8 ay 15 güne kadar” hapis cezası talep edildi.

RAPORDAN İHLAL ÖRNEKLERİ

-1 Mayıs İşçi Bayramı sebebiyle Taksim’e yürümek isteyen gruba polis müdahale etti. Yürüyüşü ve polis müdahalesini takip eden Önsöz TV Muhabiri Sena Şat gözaltına alındı. Şat, para cezası kesildikten sonra serbest bırakıldı.

-Gazeteci Ragıp Zarakolu hakkında, Artı Gerçek ve Evrensel Gazetesi’nde eş zamanlı yayınlanan “Makus kaderden kaçış yok” başlıklı yazısı nedeniyle soruşturma başlatıldı. Yazıda, idam edilen Başbakan Adnan Menderes ile Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Tayyip Erdoğan kıyaslandı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve İletişim Başkanı Fahrettin Altun’un suç duyurusu üzerine “darbe mesajı vererek Anayasal düzeni hedef almak” iddiasıyla soruşturma başlattı.

Zarakolu hakkındaki soruşturma kapsamında, Evrensel Genel Yayın Yönetmeni Fatih Polat ve gazetenin Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Görkem Kınacı da ifade verdi.

– Gazeteci Ferhat Akgün hakkında pandemi hastanesi olarak kullanılan Tekirdağ Devlet Hastanesi’ne izinsiz girerek “işyeri dokunulmazlığını ihlal ettiği” iddiasıyla soruşturma başlatıldı. Soruşturma kapsamında gözaltına alındı. Akgün’e “soruşturma tamamlanana kadar” ev hapsi cezası verildi.

– Tekirdağ Saray Belediyesi hakkında, 6 Mayıs 1972’de idam edilen Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın ölüm yıl dönümünde sosyal medyadan yapılan bir paylaşım nedeniyle soruşturma başlatıldığı iddiasını haberleştiren Saray Gazetesi’ne soruşturma açıldı. Gazeteci Alper Karahan soruşturma kapsamında ifade verdi.

– Sosyal medyada ‘İsimsizler’ adlı hareket başlatıldığı iddiasıyla yürütülen soruşturma kapsamında gazeteci Hakan Gülseven, “Suç işlemeye tahrik ve suçu ve suçluyu övme” iddiasıyla gözaltına alındı. Balıkesir’in Ayvalık ilçesinde 17 Mayıs’ta gözaltına alınıp 19 Mayıs’ta serbest bırakılan Gülseven, savcılık itirazı üzerine 21 Mayıs’ta tekrar ifade verdi ve ikinci kez adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

–  Gazeteci Rojhat Doğru, “silahlı terör örgütü üyesi olmak” iddiasıyla Diyarbakır’da gözaltına alındı.

– Bursa’nın Yenişehir ilçesine bağlı Kirazlıyayla mahallesinde bir maden şirketi tarafından atık havuzu yapılmak isteniyor. Atık havuzunun yapımına engel olmak isteyen bölge halkı eylem yaparken, video çekimi yapan gazeteci Yusuf Kayışoğlu gözaltına alındı.

– Gazeteci Rojhat Doğru, hapisteki arkadaşına iki kere para gönderdiği iddiasıyla gözaltına alındı ve “silahlı terör örgütü üyesi olmak” iddiasıyla tutuklandı.

– Pandemi hastanesi olarak kullanılan Tekirdağ Devlet Hastanesi’ne izinsiz girerek “işyeri dokunulmazlığını ihlal ettiği” iddiasıyla hakkında soruşturma başlatılan Ferhat Akgün’e “soruşturma tamamlanana kadar” ev hapsi cezası verildi.

– Gazeteci Hakan Aygün, Cumhurbaşkanı’nın koronavirüs kapsamında başlattığı yardım kampanyası için IBAN numaralarının kamuoyuna duyurulmasını eleştirerek, sosyal medya hesabından yaptığı ‘Ey İBAN edenler’ paylaşımı nedeniyle 4 Nisan 2020’de tutuklanmıştı. ‘Halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılamak’ ile ‘hakaret’ iddiasıyla yargılanan Aygün, ilk duruşmada tahliye edildi.

– Pandemi ilan edilen koronavirüs karşısında alınan tedbirler kapsamında, uzaktan eğitim amacıyla yayına başlayan Milli Eğitim Bakanlığı’na ait Eğitim Bilişim Ağı (EBA) TV’de eğitim veren bir öğretmenin başörtüsü takmasını eleştiren gazeteci Can Ataklı hakkında dava açıldı. “Halkın bir kesimini, sosyal sınıf, ırk, din, mezhep, cinsiyet veya bölge farklılığına dayanarak alenen aşağılamak” iddiasıyla hakkında dava açılan Ataklı’nın 9 aydan 1 yıl 6 aya kadar hapsi isteniyor. Yargılanma, 7 Ekim 2020’de İstanbul 22. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görülecek duruşma ile başlayacak.