Sağlık Bakanlığı’nın grip aşısı kriterlerine tepkiler artıyor

0
193

Grip aşısında birçok risk grubunu da dışarıda tutan yeni kriterler ve puanlama sistemi tepkileri de beraberinde getirdi. TTB başta olmak üzere meslek örgütleri ve vatandaşlar sosyal medyadan Sağlık Bakanı’na “kimlere aşı yapılacak? Kaç doz aşı var?” soruları ile uyarılar yapılıyor.

Sağlık Bakanlığı grip aşısı kriterlerini belirledi, buna göre kime aşı yapılacağı e-nabız üzerinden puanlama ile belirlenecek. Ancak, özellikle kanser, KOAH, şeker, kalp hastaları gibi risk gruplarının bile dışarıda tutulması tepkileri de beraberinde getirdi. Türk Tabipleri Birliği (TTB) ise Dünya Sağlık Örgütü’nün “riski olsun olmasın yaşı 6 ay üzerinde olan her yurttaşa aşı temin edilmesi” açıklamasını hatırlattı. Sosyal medya üzerinden Sağlık Bakanlığı’na aşı tepkileri de giderek artıyor.

GRİP NEDİR?

Grip, “İnfluenza virüsünün neden olduğu, genellikle sonbahar sonu, kış ve ilkbahar başına kadar olan dönemde daha sık görülen bulaşıcı bir hastalık” olarak tanımlanıyor. Zaten kendisi tehlikeli bir hastalık olan gribin, Covid-19 salgını nedeniyle daha tehlikeli boyuta gelmesi, grip aşısına talebi de artırdı. Ancak Sağlık Bakanlığı’nın belirlediği kriterler birçok risk grubunu dışarıda bırakırken; tepkileri de beraberinde getirdi. 

SAĞLIK BAKANLIĞI’NIN AÇIKLAMASI

Sağlık Bakanlığı’ndan, “Bakanlığımız, geçmiş yıllarda olduğundan daha fazla influenza aşısı temin etmek üzere bağlantılarını sağlamış durumdadır. Ancak tüm dünyada üretim kapasitesinin sınırlı olması nedeniyle belli bir zaman diliminde peyderpey temin edilmektedir. Bu nedenle belirlenen risk grupları ağırlık derecesine göre sıralanarak kademeli bir şekilde aşı yapılması öngörülmüştür. Vatandaşlarımız risk durumlarını e-Nabız sistemi üzerinden öğrenebileceklerdir. İlgili aşı, hekimler tarafından sadece Reçetem Sistemi üzerinden yazılacaktır. Manuel yazılan reçeteler işleme alınmayacaktır. İlgili aşı yalnızca serbest eczanelerce temin edilecektir. Eczanenin Reçetem Sistemi’ne reçeteyi girmesi ile İlaç Takip Sistemi’nde (İTS) aşı temin hakkı oluşturulacaktır” açıklaması geldi.

Sağlık Bakanlığı’nın kriterleri ve yeterli aşı olmadığı açıklaması endişeleri de artırdı. Kanser hastalarının, KOAHlıların, astımı olanların bile grip aşısı yaptırmak için yeterince riskli grupta kabul edilmemeleri endişe ve tepkileri artırdı.

DSÖ’YE GÖRE KİMLER AŞI OLMALI?

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC)  Sağlık Bakanlığı ile birlikte grip aşısında risk gruplarını şöyle belirlemişti:

“65 yaş ve üzeri ve 2 yaş altı kişiler, 6 ay- 18 yaş arasında olup uzun süre aspirin kullanması gerekenler, şeker hastalığı dahil herhangi bir metabolik hastalığı olanlar, astım dahil kronik solunum yolu hastalığı bulunanlar, kronik böbrek hastalığı olanlar, kronik kalp ve damar sistemi hastalığı olanlar, kronik kan hastalığı olanlar, kanser hastaları, immunsupresif ilaç kullananlar, HIV/AIDS hastaları, huzurevi, bakımevi vb. ortamlarda yaşayanlar, aşırı kilolular, gebeler ve sağlık çalışanları.”

TTB’DEN TEPKİ VE UYARI

Türk Tabipleri Birliği de (TTB) aşıya erişim konusunda bir açıklama yaparak, Dünya Sağlık Örgütü’nün, “riski olsun olmasın yaşı 6 ay üzerinde olan her yurttaşa aşı temin edilmesi” kararını hatırlattı.

2019 Aralık ayından beri Türkiye’de ve dünyada toplum sağlığı açısından çok daha zor bir dönemden geçildiğine dikkat çeken TTB, “Covid-19 pandemisi yakıcı etkisini giderek artırmaktadır. Tıp literatürünün en büyük korku olarak ifade ettiği ‘Covıd-19 + İnfluenza = Kusursuz Fırtına’  olasılığı ne yazık ki giderek artmaktadır” uyarısı yaptı.

Konunun ciddiyeti nedeniyle bu yıl, Dünya Sağlık Örgütü’nün, 6 ay üzerindeki herkese influenza aşısı önerdiğini hatırlatan TTB, “İnfluenza ve Covid-19 birlikteliğinin bu korkutucu etkisini önlemek için birçok ülke de influenza aşısı stoklarını tamamlayacaklarını ilan etmiştir, etmektedir” dedi.

TTB SAĞLIK BAKANLIĞI’NI MEKTUPLA UYARMIŞTI
Türk Tabipleri Birliği olarak Sağlık Bakanlığı’nı birçok defa, influenza mevsiminin yaklaşmakta olduğu ve yeterli aşı stoku için gerekli hazırlıkları yapması gerektiği yönünde uyardıklarına da dikkat çekilen açıklamada TTB; 7 Ağustos’ta Sağlık Bakanı’na gönderdikleri mektupta şunlara dikkat çektiklerini hatırlattı:

“…her yıl Eylül ile başlayan ve Ekim-Mart ayları, Avrupa ülkelerinde olduğu gibi Türkiye için de influenza (grip) vakalarının arttığı bir dönem olup, bu yıl farklı olarak COVID-19 pandemisi ile influenza aynı zaman diliminde bir arada görülecektir.  Dolayısıyla tanı, tedavi, aşı, kişisel koruyucu malzeme kullanımı, surveyans ve sağlık hizmetlerinin organizasyonu başlıklarına ilişkin sağlık otoritesince yürütülecek kapsamlı hazırlıklara gereksinim vardır.…İnfluenza aşısı çok yaygın yapılmalı ve kamusal bir sorumlulukla ücretsiz temini üstlenilmelidir.…Aşı sadece risk grubuna değil, endike olduğu 6 ay üzeri herkes için önerilmelidir.…Yeterli aşı stoku erken olarak sağlanıp, aşının mümkün olan en erken dönemde yapılması sağlanmalıdır.”

SAĞLIK BAKANI’NDAN YANIT BEKLENEN SORULAR

Aylar önce yaptıkları bu uyarıya rağmen, sorumluların gerekenleri yapmadığının altını çizen TTB, kaç doz aşının temin edildiğinin bile halka açıklanmadığına dikkat çekti. Sağlık Bakanı’na, “Kaç doz aşı temin ettiniz ve DSÖ kriterlerine göre yaşı 6 ay üzeri olan her birey aşılanabilecek mi? Neden Türkiye kendi aşısını üretememektedir?” sorularını yönelten TTB,

Sağlık Bakanlığı’nın koruyucu sağlık hizmetlerindeki yetersizliğinin, Covid-19 salgınında ve influenza salgınına karşı hazırlıkta da açıkça görüldüğüne vurgu yaptı.

‘AŞI KRİTERLERİ ŞİDDETİ ARTIRACAK’ UYARISI

TTB açıklamada şunları ifade etti: “Sağlık Bakanlığı pandemiyle mücadelede toplumu/sağlık çalışanlarını yeterli ve düzenli bilgilendirmemekte; yeterli ve ihtiyacı karşılayacak organizasyonu yapamamaktadır. Son günlerde aile hekimleri için influenza aşısı yapılacak kişilerin belirlenmesinde, bilimsel alt yapıdan uzak-anlaşılmaz, puanlama sisteminin getirilmesi de bu yetersizliğin bir diğer yansımasıdır. Bu puanlama sisteminde diyabet hastaları, kronik kalp-akciğer hastaları, bağışıklık sistemini etkileyen ilaç kullanan hastalar için dahi ‘İnfluenza açısından 1.öncelikli yüksek risk grubunda değilsiniz’ ibaresi çıkmıştır”

Koruyucu sağlık hizmetlerinin her yurttaşın hakkı ve aşının da bunun vazgeçilmezlerinden olduğunun altını çizen TTB, “Bilimsel olarak anlaşılamaz bu puanlama sistemi, hekimlerin toplumla karşı karşıya getirilmesinden ve sağlıkta yeni bir şiddet dalgasının körüklenmesinden başka bir şeye yaramayacaktır” dedi.

TTB UYARDI

“- Dünya Sağlık Örgütü’nün söylemiyle ‘riski olsun olmasın yaşı 6 ay üzerinde olan her yurttaşımıza aşı’ temin edilmelidir.
– Aşı işlemleri toplum sağlığını korumanın önemli adımlarındandır ve bir yaşam hakkıdır. Herkese gecikmeksizin ücretsiz influenza aşısının sağlanması devletin görevidir.
– En önemli risk grubu olan sağlık çalışanlarının tümüne, ivedilikle influenza aşısı yapılmalıdır.

SOSYAL MEDYADA TEPKİLER
Öte yandan grip aşısı konusundaki kısıtlayıcı kriterler twiter ve sosyal medyada tepkilere de yol açtı.

TTB ve diğer sağlık meslek örgütleri, #Riskvakaşıyok hastagi ile herkese aşı bulunması kampanyası başlattı.

* Grip aşısı risk gruplarına biran önce yapılmalı ve kamusal sorumlulukla ücretsiz temini sağlanmalı#Riskvakaşıyok

* Aylar öncesinden eczanelere isim yazdıran vatandaş kadar öngörülü olsa yeter Sağlık Bakanlığı #Riskvakaşıyok

* Riskli gruplar için grip aşısı temel ihtiyaçtır esnetilemez #Riskvakaşıyok

* Risk gruplarının hangi kriterlere göre belirlendiği belli değil

Grip aşısını da askıya çıkartın #Riskvakaşıyok

* Sağlık Bakanlığı işin kolayını bulmuş,

Aşı kriterlerini daraltarak aşı sıkıntısını çözmüş gibi yapıyor.
Yatış kriterlerini daraltarak yatak sıkıntısını çözmüş gibi yapıyor.
Hastaları evlerine toplu taşıma ile yollayarak ambülans sıkıntısını çözmüş gibi yapıyor. #RiskVarAşıYok

Ayrıca sosyal medyadan Sağlık Bakanı etiketlenerek de benzer paylaşımlar yapılıyor:

* Metastazik akciğer kanseri hastasına grip aşısı vermiyorsanız, kime veriyorsunuz? Bir açıklama bekliyoruz @drfahrettinkoca