Ekim ayında, günde 3 gazeteci hakim karşısındaydı

0
73

Press in Arrest Ekim 2020 Basın Özgürlüğü Raporu’na göre, Ekim ayında, Türkiye’de; en az 7 ilde görülen 45 basın davasında, en az 74 gazeteci yargılandı. Yargılanan 74 gazeteci ile ilgili davalarda savcılıklar, 3 kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ve toplam 321 yıl 6 aydan, 916 yıl 4 ay 15 güne kadar hapis cezası talep ettiler.

Press in Arrest editörlerinden Sinan Tartanoğlu ve Yeşim Yavuzer tarafından hazırlanan raporda, Ekim ayında gazetecilere yönelik engelleme, baskı, gözaltı ve yargılamalara yer verildi.

Raporda, “Türkiye’de ‘halkın haber alma hakkı’na yönelik engellemeler bu kez; Van’da güvenlik güçlerince gözaltına alınan iki yurttaşın helikopterden aşağı atıldığı iddiasını haberleştiren 4 gazetecinin tutuklanmasında kendisini gösterdi” denildi.

‘YARGI GAZETECİLER İÇİN BASKI ARACI

“Türkiye’de ‘yargının’ gazetecilere yönelik bir baskı aygıtı olarak kullanıldığına” yer verilen raporda şu ifade kullanıldı: “Ekim ayı yargılamaları ile görüldüğünün altı Ekim ayında neredeyse günde 3 gazetecinin, kendisini yargı karşısında mesleklerini ve halkın haber alma hakkını savunurken bulmaları ile bir kez daha gözler önüne serildi.”

Raporda, Ekim ayında Türkiye’de; en az 7 ilde görülen 45 basın davasında, en az 74 gazetecinin yargılangının, yargılanan 74 gazeteci ile ilgili davalarda savcılıkların, 3 kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ve toplam 321 yıl 6 aydan, 916 yıl 4 ay 15 güne kadar hapis cezası talep ettiği de dile getirildi.

Yargılanan gazetecilerin 21’inin kadın olduğu, kadın gazetecilerin, toplamda 70 yıl 3 ay 15 günden 185 yıl 8 aya kadar hapis cezası talebiyle hakim karşısına çıktıkları da raporda yer aldı.

İSTENEN HAPİS VE PARA CEZALARI

Rapordan satır başları şöyle:

1 gazeteci hakkında “gerekçesiz” ceza istendi.

7’si kadın 26 gazeteci “terör” ile suçlandı.

8 gazeteci “Cumhurbaşkanına hakaret etmek” iddiasıyla yargılandı.

4’ü kadın 10 gazeteci beraat etti.

Yargılanan 4 gazeteci; toplamda, 7 yıl 11 ay hapis cezası ve 500 TL adli para cezasına çarptırıldı.

Tartışmalı “Basit Yargılama Usulü” ilk kez bir gazeteci için uygulandı.

40 gazetecinin yargılandığı davalarda mahkeme heyeti değişti.

‘Yargılamanın aleniyeti’ 32 kez ihlal edildi.

“Masumiyet karinesi” 3 kez ihlal edildi.

Ekim ayında yargılanan en az 43 gazetecinin davası 2021 yılına kaldı.

DÖVİZ KURUNU HABER YAPMAK SUÇ

Raporda yargılamalardan çarpıcı örnekler de yer aldı. Bunlardan en dikkat çekeni ise, “Türk Lirası’nın dolar kuru karşısındaki değer kaybına bağlı olarak yaşanan ekonomik kriz” ile ilgili 2018 yılında yapılan bir haber sebebiyle 6 gazetecinin “Sermaye Piyasası Kanunu’na muhalefet” iddiasıyla yargılanmaları örneği oldu.

Raporda bu örnek şöyle verildi: “Haberin yayımlandığı dönemde, Amerika Birleşik Devletleri ile Türkiye arasında yaşanan Rahip Andrew Brunson’un Türkiye’de tutuklu olarak yargılanması ile başlayan kriz nedeniyle; Türk Lirası’nın dolar karşısındaki değeri iki haftada 4.70 TL seviyelerinden 7 TL’ye tırmanmıştı.

Savcılık, haberin; ‘ülkemiz bankacılık ve finans sisteminin acz içinde olduğu izlenimi vermeye çalışan gerçeğe aykırı ve maksatlı ifadeler’ içerdiğini iddia etti.

Yargılamanın bu ay görülen dördüncü duruşmasında, gazetecilerin banka hesaplarının bilirkişi tarafından incelenerek sosyal medya paylaşımları veya haberleri üzerinden menfaat elde edip etmediklerinin belirlenmesine karar verildi.!

‘GEREKÇE’SİZ CEZA İSTEMİ

Raporda, Gazeteci Ender İmrek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın kullandığı ve 50 bin dolar değerinde olduğu iddia edilen Fransız marka çanta ile ilgili Haziran 2019’da yazdığı yazı üzerinden yargılanmasına da yer verdi. Raporda, “Yargılamanın Ekim ayındaki üçüncü duruşmasında savcı, İmrek’in cezalandırılmasını talep etti. Ancak talep ettiği cezayı herhangi bir ‘gerekçeye’ dayandırmadı” denildi.

Avukatların “gerekçesiz mütalaaya” itirazlarını, hakimin kabul etmediği de belirtilen raporda, Savcının şu ifadesi de yer aldı: “Benim mütalaanın çok şey anlattığını anlamış olmanız gerekir.”

Ekim ayına ilişkin raporda şu ifadeye de yer verildi: “Yargılamaların yanı sıra gazeteciler hakkında yeni soruşturmaların ve davaların açıldığı, tutuklamaların yapıldığı Ekim ayında;

En az 9 gazeteci hakkında soruşturma başlatıldı ve/veya suç duyurusunda bulunuldu, gözaltına alındı veya ifadeye çağrıldı. En az 2 gazeteci hakkında yeni dava açıldı. 4 gazeteci tutuklandı.”

Raporun tamamına şu adresten ulaşabilirsiniz:

http://pressinarrest.com/rapor/press-arrest-ekim-2020-basin-ozgurlugu-raporu/