İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

AİHM Kararında Dokunulmazlık Vurgusu: Tüm Tutuklu Vekilleri İlgilendiriyor

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesi’nin HDP’li Selahattin Demirtaş hakkında verdiği kapsamlı karar Demirtaş’ın yanı sıra tüm tutuklu vekilleri de ilgilendiriyor. Demirtaş’ın derhal tahliyesini isteyen karar, diğer tutuklu vekiller için de tahliye kapısını aralıyor.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesi’nin HDP’li Demirtaş hakkında verdiği kararın ayrıntıları da dikkatleri çekiyor. AİHM kararında 2016’da gerçekleştirilen ve dokunulmazlıkları bir kereye mahsus olmak üzere kaldıran Anayasa 83. Maddesindeki değişiklik ele alındı. Uluslararası Mahkeme, söz konusu değişikliği Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne aykırı buldu. Anayasa değişikliği için Sözleşme’nin “Yasallık” ilkesinin ihlal edildiği kararını verdi.

Dokunulmazlıklara ilişkin değişiklik Parlamento’da kabul edildikten sonra HDP Milletvekili Selahattin Demirtaş’ın dokunulmazlığı kaldırılmıştı. Dokunulmazlıkların kaldırılmasına ilişkin fezlekeler ise Demirtaş’ın yaptığı konuşmaları kapsıyordu. AİHM, Demirtaş’ın yaptığı konuşmaların dokunulmazlığın kaldırılmasına gerekçe olamayacağını belirtti. Demirtaş’ın dokunulmazlığının kaldırılması için “anayasa değişikliği kötüye kullanılmıştır” yorumunu yapması dikkatleri çekti.

Kararda, Demirtaş’ın faaliyetlerinin tamamen siyasi faaliyetler olduğu vurgusu da yapıldı. Yerel Mahkemelerin bu kapsamda bir inceleme yapmamaları da “eksiklik” olarak tespit edildi.

HDP’li Demirtaş, Ankara 19, Ağır Ceza Mahkemesi’ndeki yargılamasının ilk duruşmasında bu kapsamda değerlendirmelerde bulunmuş ve yargılanmasının yapılamayacağı yönünde Yerel Mahkeme’ye dilekçe vermişti. Demirtaş, Yerel Mahkeme’nin Anayasa Mahkemesi’ne başvurmasını istemişti. Mahkeme o gün bu talebi kabul etseydi, Türkiye AİHM’de mahkum olmayacaktı.

TÜM VEKİLLERİ KAPSIYOR

AİHM kararında yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin tespitleri, Demirtaş’la birlikte tutuklanan tüm milletvekillerinin durumunu da etkiliyor. 1 Kasım 2015 seçimlerinde seçilen 59 HDP’li milletvekilinden halen 10’u tutuklu bulunuyor. 2015’te seçilen 3 milletvekili hakkında yakalama kararı var.  31 milletvekili de ya gözaltına alındı ya da kısa süreli tutuklandı. AİHM kararı uyarınca tutuklu milletvekillerinin tahliyesi gerekiyor, ayrıca tüm bu yargı süreçlerinin de yeniden gözden geçirilmesi bekleniyor.

AİHM KARARINDA REFERANDUM VURGUSU

AİHM Büyük Daire kararında yer alan tespitler, Türkiye’de son 5 yılda uygulanan politikalara göre hukukun nasıl kullanıldığını ortaya koyuyor. AİHM kararında, ülkenin en büyük ikinci muhalefet partisinin eş başkanlarının siyasi amaçlarla tutuklandığı saptaması net olarak yapılıyor. Kararda, HDP’nin ve bu dönemde eş genel başkanı olan Selahattin Demirtaş’ın Çözüm süreci ve 2015 seçimlerindeki başarısına dikkat çekiliyor. Kararda, Muhalefet partisinin bu başarıları nedeniyle iktidar tarafından hedef alındığı belirtiliyor.

Kararda, Demirtaş’ın Türkiye’nin rejim değişikliğine gittiği 16 Nisan referandumu ile Erdoğan’ın Cumhurbaşkanı seçildiği 2018 seçimlerinden alıkonulduğu saptaması yapıldı. Böylece iktidarın asıl amacının çoğulculuğu bozmak ve özgür siyasi tartışmayı kısıtlamak olduğu net olarak kararda ifade edildi.

AİHM, Demirtaş’ın tutuklanmasının “gizli bir siyasi amaca yönelik olduğu” saptaması yaptı. Bu nedenle de Türkiye’yi 18. Maddeden mahkum etti. 18. Madde ihlali Türkiye için çok önemli. Bu maddeden daha önce sadece Azerbaycan ve Gürcistan mahkum olmuştu.

AİHM kaynakları, 18. Maddenin basit bir ihlal olarak ele alınamayacağını belirtiyorlar. Bir ülke 18. Maddeden mahkum olursa, bu ihlali tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırmakla yükümlü oluyor. Yani Türkiye, Demirtaş hakkındaki bu ihlali gidermek için tahliye kararı vermekle kalmayacak, hakkındaki tüm suçlamaları da düşürmek zorunda kalacak.

Yorumlar kapatıldı.